Skonfederowane Stany Ameryki

	Confederate States of America; Skonfederowane Stany Ameryki
Flaga Skonfederowanych Stanów Ameryki	Godło Skonfederowanych Stanów Ameryki
	Dewiza: (łac.) Deo Vindice; (Bóg jest obrońcą)
	Hymn: Boże, chroń Południe (nieoficjalnie) Dixie (popularnie)
Język urzędowy	angielski Regionalnie języki europejskie i indiańskie
Stolica	Montgomery (Alabama); 4 lutego 1861–29 maja 1861; Richmond (Wirginia); 29 maja 1861–9 kwietnia 1865; Danville (Wirginia); 3 kwietnia–10 kwietnia 1865
Typ państwa	republika federalna, konfederacja
Ostatnia głowa państwa	prezydent Jefferson Davis
Ostatni zastępca głowy państwa	wiceprezydent Alexander Stephens
Ostatni szef rządu	prezydent Jefferson Davis
Powierzchnia; • całkowita; • wody śródlądowe	; (wył. Missouri i Kentucky); • 1 995 392 km²; • 5,7%
Liczba ludności (1860); • całkowita ; • gęstość zaludnienia; • narodowości i grupy; etniczne	; (wył. Missouri & Kentucky); • 9 103 332; (wliczając 3 521 110 niewolników); • 4,5 osób/km²; • Amerykanie i Indianie
Jednostka monetarna	dolar konfederacki
Niepodległość; • ogłoszona; • uznana; • utracona	od Stanów Zjednoczonych; • 4 lutego 1861; • 9 kwietnia 1865
	Stany kontrolowane przez Konfederację Stany i terytoria, które Konfederacja uznawała za własne, a których status nie był oficjalnie potwierdzony

Skonfederowane Stany Ameryki (ang. Confederate States of America, CSA) – południowe stany USA, potocznie zwane Konfederacją, próbujące dokonać secesji i biorące udział w wojnie secesyjnej. W latach 1861-1865 stworzyły one własne państwo.

Zwycięstwo Abrahama Lincolna w wyborach prezydenckich, w kontekście narastającego od kilkudziesięciu lat konfliktu interesów między uprzemysłowioną Północą a rolniczym Południem USA, wywołało wzburzenie w stanach południowych, których legislatywy poczęły deklarować secesję z Unii. Pierwsza wystąpiła Karolina Południowa 20 grudnia 1860, później dołączyły do niej Missisipi, Alabama, Floryda, Georgia, Luizjana, Teksas, a w trakcie trwania wojny także Wirginia, Tennessee, Arkansas i Karolina Północna. Ponadto w stanach: Missouri i Kentucky nastąpił rozłam i powstały tam zarówno rządy prounijne jak i prokonfederackie. Oficjalnie te dwa stany należały także do Konfederacji, co widać chociażby na przykładzie flagi nowo powstałego państwa, gdzie figurowało 13 gwiazdek, po jednej dla każdego stanu. Ponadto czynione były próby przyłączenia do Konfederacji innych terytoriów, np. Kalifornii.

Utworzenie państwa ogłoszono 4 lutego 1861. Prezydentem został gen. Jefferson Davis. Tymczasową stolicą stało się Montgomery w Alabamie, a później Richmond w Wirginii. Liczyło ono niecałe 2 mln km² zamieszkiwanych przez trochę ponad 9 mln ludzi, w tym ok. 4 mln czarnych niewolników i 133 tys. czarnych wyzwoleńców.

Przystępując do wojny, Konfederacja liczyła na wsparcie mocarstw europejskich, szczególnie Wielkiej Brytanii i Francji. Kraje te jednakże odmówiły nawet oficjalnego uznania Skonfederowanych Stanów Ameryki; jedynym państwem świata, które to uczyniło, było księstwo Sachsen-Coburg-Gotha.

Na gospodarkę CSA, podporządkowaną celom wojennym, silnie negatywny wpływ miał skromny potencjał własnego przemysłu (naprędce rozbudowywanego w miarę możliwości). Import wyrobów przemysłowych z Europy został praktycznie uniemożliwiony w rezultacie zastosowanej przez Unię, stosunkowo skutecznej blokady morskiej, która dodatkowo odcinała Konfederację od rynków zbytu podstawowego towaru eksportowego - bawełny.

Po krwawej wojnie secesyjnej Konfederacja została zlikwidowana i powtórnie podporządkowana Unii.

edytuj Rys kwestii afrykańskich niewolników

Na terenie Skonfederowanych Stanów Ameryki żyło ok. 3.5 miliona afrykańskich niewolników. Przy ogólnej liczbie 9 milionów mieszkańców stanowiło to ok. 40% mieszkańców. Niewolnicy byli własnością około 7% mieszkańców Południa. Przyjmuje się, że ok. 200 000 południowców miało poniżej 10 niewolników. 77 000 było właścicielami jednego niewolnika. Wielkich plantacji korzystających z pracy powyżej 100 niewolników było zaledwie 2300. Kwestia niewolnictwa Afrykanów była dla opinii publicznej Stanów Zjednoczonych obojętna aż do połowy XIX wieku. Nawet podczas wojny secesyjnej była ona traktowana przedmiotowo. Sam prezydent Abraham Lincoln uważał ją za mniej istotną niż zachowanie jedności Unii. Nadto wielu zwolenników zniesienia niewolnictwa rekrutowało się spośród kręgów przemysłowych, kierujących się nie tyle pobudkami humanitarnymi, co interesem ekonomicznym - dążeniem do uwolnienia wielkiej i taniej siły roboczej, której na Północy stale brakowało^{potrzebne źródło}. Tymczasem sytuacja socjalno-bytowa wyzwolonych niewolników, opuszczających plantacje i podejmujących zatrudnienie w fabrykach, ulegała drastycznemu pogorszeniu^{potrzebne źródło}.

proporzec marynarki wojennej Konfederacji
Jefferson Davis, prezydent 1861-1865

Robert Edward Lee, dowódca wojsk Konfederacji
Stone Mountain

edytuj Zobacz też

edytuj Bibliografia

Historia Powszechna 1789-1870, Mieczysław Żywczyński, Warszawa 2006

edytuj Linki zewnętrzne

Spis ludności 1860 (en)